müslüman anne pandoroma

 

2. Ünite: İSLAM DİNİ VE İNANCI

İslam dini genel iskelet olarak;

1-İslam dininin inançla(itikat) ilgili hükümleri,

2-İslam dininin davranışlarla(muamelat) ilgili hükümleri,

3-İslam dininin ahlakla ilgili hükümleri,

olmak üzere 3 başlık altında incelenir.

 

İslam Dininin İnançla İlgili Hükümleri:

İnançla ilgili hükümlere asli, yapıp etmelerle yani ibadet ve muamelatla ilgili olanlarına fer’i esaslar denir.

İslam dininin inanç esasları itikat olarak isimlendirilir.

Akide(akaid): Gönülden bağlanılan şey; kesinlikle inanılan değer demektir.Terim olarak anlamı ise “Sahibi nezdinde hiçbir şüphe kabul etmeyen kesin hüküm, inanılması gerekli olan temel ilke, iman esasıdır.”

Allah Teala’nın kulları hakkında belirlediği hükümler İslam dininde üç ana başlık altında incelenir. Bunlar itikadi, ameli ve ahlaki hükümlerdir. Bu hükümlerin tamamı bir bütün olarak İslam’ı meydana getirir.

**İtikada konu olan şeyler iman esaslarıdır. Allah’a, meleklerine, peygamberlerine, kitaplarına ve ahiret gününe inanmak bu esaslardandır.

İnanç Esaslarının Özellikleri:

1- İnanç esaslarında zorlama yoktur.

Üstad Necip Fazıl’ın dediği gibi:

İnsan hürdür elbette, ister dünyada yanar, ister ahirette…

2-İnanç esasları kesin bilgi verir. Kuran ve mütevatir sünnette yer almış olması hasebiyle verdikleri bilgiden şüphe edilmez. Şek ve şüphe burada inkar ve küfür sayılır. İnanan kişi imanının bu nitelikte olmasına dikkat eder.

3- İnanç esasları açık ve sadedir. Emredilen de yasaklanan da gayet açık bir şekilde ifade edilmiştir.

**Bazı itikadi hükümler etrafında İslam tarihi boyunca ihtilaflar yaşanmıştır. Bu sebeple onların kesin ve açık olma özellikleri ortadan kalkmıştır. Bu çeşit inanç esaslarına “zanni inanç esaları” denir. Mesela Mutüridi mezhebinin anlayışına göre peygamberlik için erkek olma şart, Eş’arilere göre şart değildir.

4-İtikat esasları bir bütündür, parçalanamaz(tecezzi).

5-İslam inanç esasları zamana, mekana, zemine, ferde ve toplumlara göre değişmez(la yeteğayyer), daima sabit kalırlar, ezeli ve ebedi hakikatler olarak inanılırlar.

6-İs. İnan. Esa. insan fıtratına en uygun bir yapıya sahiptir.

İslam Dininin Davranışlarla İlgili Hükümleri:

İslam dininin sadece inanç esasları değil aynı zamanda davranışlarla yani amelle ilgili hükümleri de vardır. Muamelat esasları denilen bu hükümler daha çok fıkıh ilmini ilgilendirir. Kaynaklarda davranış ve fiillerle ilgili olarak genelde 3ana konu işlenir: İbadetler, muamele ve cezalar

İbadetler kuldan Allah’a yönelik yapılan samimi davranışlardır. İbadetlerde esas olan riyasız bir şekilde Allah’a yönelmek ve sadece O’na kulluk etmektir.

İbadetler Allah Teala tarafından farz kılınır, Hz Peygamber’in gösterdiği gibi yapılır.

İbadetler de inanç esasları gibi dinin değişmez ilkeleridir. Yapılış şekilleri fiili mütevatir sünnete dayanır. Tabi ki burada söz konusu olan farz ibadetlerdir. Bu yönü itibariyle bütün farz ibadetler inanç esası değeri taşır. Bir Müslüman ibadetleri aksatıyor veya hiç yerine getirmiyorsa bu bir hatadır ve ona yakışmayan bir davranıştır. Ancak onları inkar etmesi dinin kendini inkar etmesi anlamı taşır.

İslam dininin “muamelat” diye adlandırılan insandan insana yapılan ve karşılıklı ilişkileri içeren hükümleri adalet ilkesine dayanmaktadır.

İslam’ın ameli hükümleri çerçevesinde ele alınan cezalar, yapılması kesinlikle yasak olan fiilleri işleyenlere verilmiştir. Bunlarda asıl olan ibret olması ve bunu görenlerin kesinlikle o fiilleri işlemekten sakınmasıdır.

İslam Dininin Ahlakla İlgili Hükümleri:

İslam Dininin ahlak ilkeleri Kuran’a dayanır.

İslam’ın ahlak ilkeleri Hz Peygamber tarafından yaşanıp uygulanmaya geçirildiğinden kuru bir teoriden ibaret değildir. Hz Peygamber de bu ilkeleri vahiyden almıştır. Hz Aişe ra’a sorulduğunda “onun ahlakı Kuran’dır” demiştir.

İslam’ın ahlak ilkeleri bu açıdan bakıldığında iki kaynağa dayanmaktadır: Kuran ve sahih hadisler.

İslam’ın ahlak hükümleri bir yönüyle inanç esasıdır. Mesela bir kimse bir başkasıyla alay ederse bu bir ahlaksızlıktır ve onun açısından muhtemelen ahirette bununla ilgili kötü bir sonuç doğacaktır. Fakat bu kimse “başkalarıyla alay etmek ve küçümsemek  günah değildir” derse bu bir ahlaksızlık değil, Allah’ın toplum düzeni için koyduğu esası inkardır.

2. Ünite’nin Sonu

by pandoroma