Soru:Gıybet(dedikodu) nedir?

Cevap:Resulullah(sav) efendimiz şöyle buyuruyor:

“Gıybetin ne olduğunu biliyor musunuz?”

Ashab: ‘Allah ve Resulü daha iyi bilir! Dediler.Bunun üzerine Peygamberimiz:’Birinizin, kardeşini hoşlanmayacağı şeyle anmasıdır!’ açıklamasını yaptı.

Orada bulunan bir adam:’Ya benim söylediğim onda varsa,(Bu da mı gıybettir?) dedi.

Resul-i Ekrem(sav):’Eğer söylediğin onda varsa gıybetini yapmış oldun.Eğer söylediğin onda yoksa bir de bühtanda(iftirada) bulundun demektir.”

Yine buyurdular ki:

“Gıybetten sakının!Çünkü gıybet zinadan fenadır!Zira adam zina eder sonra tevbe eder Allah da tevbesini kabul eder.Ama gıybet eden gıybet ettiği kimse affetmedikçe bağışlanmaz.”

Gıybet, duyacağı zaman üzüleceği bir lafı insanın arkasından söylemek,adam çekiştirmek, bir kimsenin dedikodusunu yapmak,gıyabında aleyhinde bulunmak,arkasından atmak,kusur ve ayıplarını sayıp dökmek demektir.

Peygamberimiz(sav) şöyle buyuruyor:

“Kim bir kardeşini tevbe ettiği bir kusuru(veya günahı) sebebiyle ayıplarsa, kendisi de o günahı işlemeden ölmez.”

Gıybet, yalnız lisanla değil;işaret,ima ve yazı ile de olur.Allah her şeyi görür ve gizlide olan her şeyi bilir.

Gıybeti tasdik etmek,gıybettir.Gıybeti dinlemek de günaha ortak koşmaktır.

Soru:Gıybet ettiğimiz zaman ne olur(sevap anlamında)?

Cevap:Gıybet ettiğimiz kişiye bizim sevaplarımızdan gider.Eğer yeteri kadar sevabımız yoksa onun günahları bize gelmeye başlar.

Soru:Eğer içinde bulunduğumuz ortamda gıybet yapılıyorsa ne yapmalıyız?

Cevap:Gıybet edenleri uyarmalı ve gıybet yapmamalarını söylemeliyiz.Eğer gıybete hala devam ediyorlarsa o ortamı terketmeliyiz.Çünkü Gıybeti dinlemek de günaha ortak koşmaktır.

Soru:Gıybetini yaptığımız kişiden nasıl helallik dileyeceğiz?

Cevap:Eğer gıybetini yaptığımız kişinin kulağına kadar gitmişse olay, açıktan helallik dilemeliyiz.Ama eğer o kişi onun hakkında gıybet edildiğini duymamışsa,gıybet ettiğimizi söyleyip onu üzmemeliyiz.Onun yerine daha genel bir helallik isteyip o kardeşimiz adına dua etmeliyiz.Umulur ki ona ettiğimiz dualar hatırına Allah(c.c.) yaptığımız günahı affeder.

Gıybet için birçok özür durumu vardır.Şu hallerde söylenecek sözler gıybet sayılmaz:

1-Yapılan zulmü söylemek.Bir kişinin hakkını almak için makam sahibinin yanında biri hakkında konuşmak.Zira hak sahibi için söz hakkı vardır.

2-Kötü şeyleri değiştirmek;asiyi ıslah etmek için söylenebilir.

3-Müftüden fetva almak maksadıyla söylenen şeyler de gıybet değildir.

4-Müslümanları birinin şerrinden kurtarmak için söylenenler gıybet olmaz.

Yararlanılan kaynaklar:Miftahu’r Rüşd

by pandoroma